Of ze nu een klas overneemt, 47 leerlingen door hun huiswerk loodst of de puzzel van een toetsweek oplost: Iris doet het met energie, humor én een flinke dosis improvisatie. Als onderwijsassistent op het Lorentz Lyceum is voor haar geen dag hetzelfde. “Het mooiste aan deze baan?” zegt ze zonder aarzelen. “Je bouwt een band op met leerlingen, maar zonder de druk van cijfers en PTA’s. Daardoor ontstaat er ruimte voor échte gesprekken. En laten we eerlijk zijn: pubers zijn de meest fascinerende wezens op aarde.”
De rol van Iris is veelzijdig en vraagt om een lenige geest. Ze draait invaluren in de onderbouw, begeleidt de huiswerkklassen en is een onmisbare schakel tijdens de toetsweken. Gemiddeld staat ze zo’n drie uur per dag voor de klas. Soms weet ze dat ruim van tevoren, maar vaker hoort ze ’s ochtends pas waar de gaten in het rooster vallen.
De kunst van het invallen
Voor Iris zijn invaluren nooit saai. Stil laten werken? Dat is niets voor haar. “Een groot deel van mijn baan is improviseren. Ik vind het zonde om leerlingen alleen maar bezig te houden tot de bel gaat. Dus maak ik er vaak een mini-les van,” legt ze uit. Haar passie voor geschiedenis is daarbij haar grootste inspiratiebron.
“Dan kijk ik bijvoorbeeld wat er op die dag in de geschiedenis is gebeurd. Als er iets interessants tussen zit, maak ik snel een quiz of een korte uitleg. Vaak met een beetje hulp van AI. Ik word daar zelf zo enthousiast van dat leerlingen meestal vanzelf meegaan. En soms… soms ook niet,” zegt ze lachend. Maar ook dat hoort bij het vak.
De 'leestruc'
Natuurlijk vraagt het werken met pubers ook om een portie stevig klassenmanagement. Iris heeft daar haar eigen, trefzekere methodes voor ontwikkeld. Haar gouden regel? Het eerste kwartier van een invaluur wordt er gelezen. In stilte.
“Dat is eigenlijk een psychologisch trucje,” bekent ze met een knipoog. “Ze komen vaak hyper de klas binnen omdat ‘hun les is uitgevallen’. Door dat kwartier lezen landen ze weer op aarde. Ze worden rustig, hun hartslag gaat omlaag en ik heb de rest van het uur profijt van die focus.”
Toch is Iris de beroerdste niet. “Als een klas net een loodzware wiskundetoets heeft gehad, ga ik ze niet dwingen te lezen. Dan draaien we het om, of verzin ik buiten een opdracht. Je moet aanvoelen wat een klas nodig heeft. Soms is dat rust, soms beweging. En als ze een aantal keer goed hebben gewerkt, beloon ik ze met iets leuks of lekkers. Dan ben je ineens ‘de beste invaller ooit’.”
"Mevrouw, u kunt echt geen botox gebruiken!"
Hoewel Iris naar eigen zeggen geen harde stem heeft, weet ze de orde in de klas prima te bewaren. “Een leerling zei laatst tegen me: ‘Wow mevrouw, u kunt echt geen botox gebruiken, want dan kunt u niet meer zo kijken!’” Ze lacht. “Blijkbaar kan ik met één opgetrokken wenkbrauw meer zeggen dan duizend woorden.” Klassenmanagement draait voor Iris om écht contact maken. Vooral met de druktemakers. “Mijn ogen zijn heel sprekend, daar heb ik wel wat aan. Als zij voelen dat je hen ziet, draaien ze vaak snel bij.”
Structuur brengen in andermans chaos
Naast haar invalwerk is Iris de drijvende kracht achter de huiswerkbegeleiding. Drie dagen per week begeleidt ze in totaal 47 leerlingen. Ze helpt bij plannen, structureren en overzicht houden. Een grappig contrast met haar eigen leven, vindt ze zelf. “Plannen voor mezelf? Een drama! Maar wat blijkt? Ik heb blijkbaar een enorm talent om anderen te helpen hún chaos te structureren. Ik zie bij een leerling in één oogopslag waar het vastloopt en wat er nodig is om het overzicht te herstellen. Hierbij kijk ik dus ook per leerling welke methode werkt. Ze zijn allemaal anders en wat voor de een wel werkt is voor de ander weer een no-go.”
Waarom onderwijsassistent?
Hoewel Iris moeiteloos voor de klas staat, kiest ze er heel bewust voor om onderwijsassistent te zijn. Voor haar is het geen tussenstation, maar een vak apart. “Ik heb de docentenopleiding geprobeerd en het lesgeven gaat me prima af, maar ik vind de band die ik nu (één-op-één) kan opbouwen met leerlingen veel mooier,” legt ze uit.
Als onderwijsassistent sta je naast de leerling in plaats van boven de stof. “Als docent zit je toch vaak vast aan verantwoordelijkheden en verwachtingen. Als onderwijsassistent sta ik net even anders in de wedstrijd; er is minder druk en meer tijd om echt te horen hoe het met een leerling gaat. Als een leerling die ‘down’ was weer opvrolijkt na een praatje, is mijn dag gemaakt.”
De ideale samenwerking tussen assistent en docent
Haar wens is dan ook niet doorgroeien naar docent, maar het uitbouwen van de samenwerking. “Mijn wens is om veel nauwer samen te werken mét docenten ín de klas. Dat ik bij docenten kan assisteren op het moment dat het nodig is. Stel je voor: terwijl de docent een groepje leerlingen dat het lastig vindt extra uitleg geeft, ga ik met de rest van de klas verder. Die synergie tussen twee professionals in één klas, daar ligt volgens mij de echte winst voor de leerling en docenten. Dat gebeurt nu nog te weinig, maar die samenwerking lijkt me fantastisch.”
Eén van de 56
Dat Iris nu haar draai heeft gevonden op het Lorentz, was geen toeval, maar wel een overwinning. Na een periode bij IKEA en een half-afgeronde studie geschiedenis wist ze dat ze iets anders wilde. Iris wilde zingeving, ze wilde pubers en ze wilde actie.
Dat het Lorentz Lyceum een gewilde werkplek is, ontdekte ze pas later. Achteraf bleek dat ze één van de 56 kandidaten was. Er werden uiteindelijk zes mensen uitgenodigd voor een gesprek. Toch had ze zelf al snel het gevoel dat het goed zat. Nog vóór ze haar sollicitatiebrief stuurde, vroeg ze een rondleiding aan.
De vijf-seconden-regel
“Ik heb een soort intern kompas,” vertelt Iris. “Ik stap ergens binnen en binnen vijf seconden weet ik of het klopt of niet.” Bij het Lorentz voelde het meteen goed. “Het gebouw is prachtig, met al die glazen wanden en dat open karakter. Maar vooral de sfeer gaf de doorslag.”
De sollicitatieprocedure zelf was vervolgens de moeilijkste die ik ooit heb gehad. Ze waren kritisch en wilden echt weten wie ik was. Maar juist daardoor voelde ik dat de functie hier serieus wordt genomen. Op sommige scholen ben je als onderwijsassistent ‘het hulpje’. Hier niet. Ik word meegenomen in alle mails, updates en vergaderingen. We zijn echt één team.”
De Grote Mevrouw Gerritsen Quiz
Om die band met de leerlingen op te bouwen, gelooft Iris in eerlijkheid en openheid. Aan het begin van het jaar introduceerde ze 'De Grote Mevrouw Gerritsen Quiz'. Dertig vragen over haar eigen leven. De leerlingen mochten alles raden: van haar favoriete eten tot haar leeftijd.
“Ik vind het belangrijk dat ze weten wie ik ben. Als ik wil dat zij open zijn naar mij, moeten ze dat van mij ook kunnen verwachten. Ik laat ze gerust foto's van mijn vriend zien. Of mijn Pinterest-borden vol recepten en interieurideeën als ze daarnaar vragen. Waarom ook niet? Ik vertel het ze ook eerlijk als ik een kort lontje heb door een slechte nacht, of als ik midden in de les de slappe lach krijg omdat ik me bedenk hoe chagrijnig ik een minuut daarvoor deed. Die openheid waarderen pubers enorm. Het haalt de spanning uit de lucht en zorgt ervoor dat ze haar sneller in vertrouwen nemen als er echt iets speelt.
Wereldleiders in de dop
Wat het werk op het Lorentz Lyceum voor Iris extra kleur geeft, is de gedrevenheid en ambitie van de leerlingen. Ze is diep onder de indruk van projecten zoals LMUNA (Lorentz Model Unites Nations Arnhem), waarbij de hele school wordt omgebouwd tot een mini-Verenigde Naties.
"Ineens zie je leerlingen in strakke pakken en dames op (soms iets te hoge) hakken in het Engels debatteren over wereldproblemen. Ik keek mijn ogen uit! Ik zag daar gewoon kleine, toekomstige wereldleiders rondlopen. Dat ambitieuze, dat internationale... dat past bij deze school en het geeft mij ook weer energie."
De stap wagen?
Haar advies aan iedereen die overweegt om de overstap naar het onderwijs (of specifiek naar Quadraam) te maken? "Wacht niet op de perfecte vacature, maar vraag die rondleiding aan. Voel of het klopt. Want het kan nog zo'n mooi gebouw zijn, als het niet goed voelt als je binnenstapt, dan wordt het hem niet. Bij het Lorentz klopte het vanaf de eerste seconde. Ik krijg hier de ruimte voor mijn eigen inbreng, voor mijn improvisatie en voor mijn persoonlijke aanpak. Wat wil je nog meer?"
Wil jij ook werken op een plek waar jouw eigen inbreng telt en waar geen dag hetzelfde is? Ontdek jouw mogelijkheden bij het Lorentz Lyceum of één van de andere Quadraam-scholen. Kom eens langs voor een rondleiding en ervaar de sfeer zelf!